SABİT DİSKİNİZİ TAM VERİMLE KULLANIN!
Buraya kadar sabit disklerin teknik özelliklerinden bahsettim. Tabi ki sabit diskinizden istediğiniz performansı almak için bu özelliklere dikkat etmelisiniz. Uzun süre aradınız taradınız ve fiyat/performans oranı mükemmel olan bir sabit disk buldunuz. Size kötü bir haberim var! İşiniz hala bitmedi. Sabit diskinizden istediğiniz verimi alabilmek için düzenli olarak kontrol etmeli bir bakımdan geçirmelisiniz."Offf bu sabit disk ne kadar belalı bir aletmiş böyle!" demeyin. Bu bakımlar çok zor değil. Dahası bakım yapmak için para harcamak zorunda da değilsiniz. Tek yapacağınız Dos kullanıyorsanız bir iki komut bilmek, yok eğer Windows 95 kullanıyorsanız bir iki ikonun yerini ezberlemek!

İŞTE KURTARICILAR: Sabit diskiniz bir veri yazmak istediğinde pek fazla düşünmez. İlk boş bulduğu yere yazıverir. Yani sabit disklerimiz pek titiz değiller. Diyelim ki bir imaj üzerinde uğraşıyorsunuz. İmajlar doğaları gereği sabit disk üzerinde çok fazla yer tutarlar. Sizin üzerinde uğraştığınız imaj da 50 Mb gibi devasa bir dosya. İşiniz bitti ve imajınızı sabit diskte saklamak için "save" yaptınız. Sizin için iş burada biterken sabit diskiniz için iş daha yeni başlıyor. Sabit diskiniz bu durumda bütün boş yerleri tarayıp kendine 50 Mb lık boş yer aramak için çaba harcamaz. Bunun yerine dosyayı bölerek boş bulduğu yerlere yazar. Diyelim ki sabit diskiniz dosyayı 15 parçaya bölerek diskin çeşitli yerlerine yazdı. Hepinizin tahmin edeceği gibi; bu durum dosyanın okunması gerektiğinde erişim süresine uzatacak ve sabit diskin verimini düşürecektir. Bu durumun ismi "fragmantasyon"dur ve sabit diskinizi bu bin bir parçaya bölünmüş halinde kurtarmak için yaptığınız işe de "defragmantasyon" denir. Dos işletim sistemi kullanıyorsanız komut satırına Defrag yazarak defragmantasyon yapacağınız sürücü ismini yazmalısınız. Yani "defrag c:" gibi. Windows 95 de ise iş daha kolay. Başlat menüsünden programlara oradan da donatılara gidiyorsunuz. Sabit diskinizi bakımdan geçirmek için yararlı programcıkların bulunduğu sistem araçları menüsünün içinde disk birleştiricisini seçiyorsunuz. Defragmantasyon ile sabit diskiniz de bölünmüş halde bulunan dosyalar bir araya getiriliyor, bu da direk olarak sabit diskinizin performansının artması demek. Size küçük bir de uyarı yapmak istiyorum: gereksiz yere defragmantasyon yapmak sabit diskinizin ömrünü azaltabilir. Bunun için defragmantasyon programını başlattıktan sonra gelen mesajda yazılan diskin fragmante oranına bakmalısınız.%10 a varan bölünmüşlük varsa sabit diskinizin düzenlenmeye ihtiyacı vardır demektir.

Sabit diskimizin bakımına devam ediyoruz. Bir başka istenmeyen durum ise sabit disk üzerinde fiziksel olmayan hasarların oluşmasıdır (fiziksel hasarların tamiri mümkün değil maalesef). Bu hasarlardan biri kullanılmayan bir sabit disk alanının kullanılıyor gibi görülmesidir. Bu durumda bu alana hiç bir bilgi yazılmayacak ve boş yere alan kaybı olacaktır. "Lost Chains" olarak adlandırılan bu hata giderilebilir bir hatadır. Diğer bir hata ise aynı sabit disk alanının iki ayrı verinin depolanması için kullanılmaya çalışılmasıdır. Bu durumda veri kayıpları olabilir. " Cross-Linked Clusters" adı verilen bu hatanın da önlenmesi mümkün. Eğer Dos işletim sistemi kullanıyorsanız komut satırında CHKDISK yazmalısınız. Bu komut ile bulunduğunuz sabit disk taranacak ve hatalar bulunacaktır. Eğer bulunan hata sırasında silinmesi gereken bir veri olursa bu ayrı bir dosya olarak sabit diskinize yazılacaktır. Fakat bu yeni yazılan dosyalardan verinizi kazanma olasılığı çok fazla değil. Yine de moralinizi bozmayın çünkü bu tür hatalarla özellikle elektrik kesilmesi yada programlardan çıkmadan bilgisayarın kapatılması gibi durumlarda görülür ve çok önemli verilerinizin kaybolma ihtimali fazla değil. Eğer Windows 95 kullanıyorsanız bu işi yine sistem araçları menüsünden Scan Disk ile yapacaksınız. Düzenli aralıklarla bu araçları kullanmayı unutmayın.

BURALAR BANA DAR GELİYOR! Bir sabit diskin dolma hızı kapasitesi ile doğru orantılıdır! Gerçekten de ne kadar büyük sabit disk alırsanız alın kısa süre de bir kaç Mb için saçınızı başınızı yolacak duruma gelebilirsiniz. Böyle bir durumda yapılacak en iyi şey gerekmeyen programların silinmesi olacaktır. İkinci önlem ise bilgilerinizi yedekleyerek sabit diskten silmek olacaktır. Kullanıcılar genelde yedekleme işine sabit diskleri dolduğunda baş vururlar ama siz elinizden geldiğince yedekleme yapmayı unutmayın. Eğer bu önlemler sabit diskinizin dolmasını engellemiyorsa size önerim yeni bir sabit disk almanızdır. En temiz yol bu olacaktır. Ama bu da yeniden dolarların uçup gitmesi demektir. Eğer çaresizseniz yapacağınız bir şey daha var, o da sabit diskinizi sıkıştırmak.

Eğer dos kullanıyorsanız size sabit diskinizi sıkıştırmanızı önermem. Eğer Windows 95 kullanıyorsanız Plus paketinden gelen Drive Space 3.0 ı kullanabilirsiniz. Fakat unutmayın bu riskli bir iş. Sıkıştırılmış bir sabit diskte veri kaybı ihtimali sıkıştırılmamışa göre daha fazladır. Size önerim önemli programlarınızın ve bilgilerinizin bulunduğu sabit diskinizi sıkıştırmamanız. İkincil bir sabit diski sıkıştırıp yedeği bulunan yada kaybolması çok sorun çıkarmayacak dosyaları bu sabit diskte tutmanız. Drıve Space programını kullanarak sabit diskinizi sıkıştırdınız. Daha sonra boş alanın hemen hemen iki katına çıkması ile rahat bir soluk aldınız. Bir süre sonra sabit diskinize bir dosya kaydetmek istediğinizde boş disk alanının kalmadığına dair bir uyarı almaya başladınız. Kayıt etmek istediğiniz dosya boyutuna bakıyorsunuz 1Mb, boş alana bakıyorsunuz 20 Mb! Nasıl olabilir böyle bir şey? Çıldırıyorsunuz, acaba virüsmü girdi diye endişeleniyorsunuz. Hiç endişelenmeyin bu son derece olağan bir durum. Drive Space sabit diskinizi sıkıştırırken bütün dosyaları aynı oranda sıkıştıracağını farz eder ve boş alanı buna göre tahmin eder. İşin aslı bütün dosyaların aynı oranda sıkışmadığıdır. Mesela .gif gibi imaj dosyaları neredeyse hiç sıkışmazken .txt gibi dosyalar gayet güzel sıkışırlar. Bunun için eğer sabit diskinizi sıkıştırdıysanız size gösterilen boş alana fazla güvenmeyin. Sabit diskinizin ömrünü uzatmak ve iyi verim almak için aklınızın bir köşesine yazacağınız bir kaç tane de tavsiyem olacak sizlere. Neler mi? İşte size son tavsiyeler.

· Eğer bir gün olurda kasanızı açacak olursanız, içinin ne kadar tozlanmış olduğunu göreceksiniz. Sakın ama sakın bu tozlara üflemeyin! Kalkan tozlar elektronik olan anakart yada grafik kartına zarar vermezken mekanik olan sabit diskinizi bozabilir. Unutmayın üflemek yok!

· Büyük kapasiteli sabit disklerinizi farklı isimlerle bölmek size yer kazandıracaktır. Mesela 2 Gb kapasiteli bir sabit disk aldınız. İçine herhangi bir şey yüklemeden önce sabit diskinizi parçalara bölebilirsiniz. Bu işlem için sabit diskiniz formatlanacağından içinde bilgi varken yapamazsınız. Sabit diskinizi bölmenizin nedeni ise Dos ve Windows 95 de kullanılan ve sabit diskiniz de hangi dosyanın nerede tutulduğunu kayıt eden FAT sistemi. Sabit diske her dosya kayıt ettiğinizde o dosya kadar bir kısımla birlikte bir de o dosyanın nerede olduğu bilgisi yer kaplıyor. Sabit diskinizin kapasitesi ne kadar büyükse bu kayıt bilgisi de o kadar fazla yer tutacaktır. Bunun için büyük kapasiteli sabit diskleri bölmekte yarar var. Size tavsiyem 600 -800MB arası bölümlere ayırmanız.

· Son olarak sabit diskinizi düzenli olarak defragmantasyon ve hasar onarma -yani scan disk- yapmanız. Eğer tavsiyelere uyarsanız uzun bir süre sabit diskiniz ile mutlu bir şekilde yaşayabilirsiniz.

Murat Sönmez ENİNE BOYUNA SABİT DİSK!