"A" Yazıma bu başlığı koymamın tek ve belkide en önemli sebebi Endüstri Ürünleri Tasarımı hakkında daha derinlemesine birşeyler yazamadan önce kavramsal düzeyde tam olarak tanımının yapılması ve okuyuculara Endüstri Ürünleri Tasarım aktivitelerinin ne olduğunu anlatabilmektir.Bundan sonraki yazılarımda Türkiyede ve Dünyada gerçekleştirilen Endüstriyel Tasarım çalışmalardan bahsederek işin felsefeleri hakkındada bilgiler vermeye çalışacağım. Endüstri için ürün tasarımı yada Endüstri Ürünleri Tasarımı.Bu isimlere ek olarakta bu işi yapan kişilere Endüstri Ürünleri Tasarımcısı yada Product Designer (İng.) .İlk isimlemede yer alan anlam endüstri için ürün tasarımı veya endüstrinin ihtiyaç duyduğu,satmayı planladığı,üretmeyi planladığı gibi,gibi v.s şeylere bağıl taleb ettiği ürünlerin tasarımı.Örneklersek Elektrik süpürgesi endüstriyel olarak üretilen bir üründür. Bu ürünün dışının tasarımını yapan veya bu modeli yaratan kişiye Endüstri Ürünleri Tasarımcısı denir.Batıda endüstri sanatları içerisinde gösterilen Industrial Design (İng.) diğer tasarım alanlarından (Grafik, İç mimarlık ,tekstil v.b) net hatlarla ayrılmaktadır.Grafik tasarımda seri üretim söz konusu olmasına karşın yapılan çalışmalar insanın dinamik kullanımı hesab edilerek tasarımlanmadığı gibi çalışmlar (2D) iki boyutta kalmaktadır.İç mimarlıkta ergonomik tasarım işin içinde olmasına karşın yüksek tirajlı seri üretim söz konusu değildir.Tekstil tasarımındada yüksek tirajlı üretim olmasına karşın ergonomik ve buna dayalı güvenlik faktörlü tasarım çözümleri daha geri planda kalmaktadır. Bir Endüstri Ürünleri tasarımcısı ürünleri geliştirirken temel olarak ; A-ERGONOMİ: Ürünlerin dışlarının tasarımlanması gerekliliği makinanın insan kullanımına en sorunsuz hali ile geçmesi düşüncesinden türemiştir.Bir ürünü oluşturan elementler arasında kullanıcının gördüğü veya görmediği parçalar vardır.Kullanıcının gördüğü parçalar ana gövdeyi oluşturan gövde modeli ile bu gövdeye bağlı alt kullanım parçalarıdır.Bir ürünü oluşturan elektronik veya mekanik parçalar aletin hangi işi yapıyorsa o işi yapmasını sağlayan elementleridir.Bu parçaları kumanda edebilmemiz için bir takım kumanda kolları veya görsel bildirişim ögelerine ihtiyacımız olacaktır.Örneğin arabaların kokpitleri olmasa o arabayı veya o arabayı araba yapan o motoru kullanamayız. Arabayı oluşturan bu önemli makinaları idare etmek için kumanda kollarına ve bu kumanda kollarını idare edebileceğimiz belli bir hacimde mekana ihtiyacımız olacaktır. Kumanda kollarının ve bunları idare edebilmemiz için bizi yönlendiren iletişim elementelerinin yani görsel bildirişim ögelerinin tasarımı Endüstri ürünleri Tasarımında ERGONOMİ başlığı altında toplanır. Endüstri Ürünleri Tasarımcısını başarılı kılan çözümlerden biri sayılabilecek ergonomik tasarım statik antropometriden dinamiğe, Psikolojik sınırlardan sosyal insan davranışlarına kadar geniş bir alanı taramaktadır.Bu çözümler ürünlerin yaptığı işlere göre farklılıklar gösterir.Endüstri Ürünleri Tasarımında ergonominin rolunü bir örnek vererek perçinliyelim; Arabalarda yer alan gösterge panelleri statik yani insanın hareket etmediği durumlardaki ölçüleri ile dinamik ölçülerinde keşiflerini kapsar.Bu panelin yeri gözümüzü merkez noktasından kaç derece içerisinde oynatacağımız ile kafamızı oynatmamıza gerek olup olmadığını belirler.Yine bu gösterge panelini aydınlatan gece ışığının şiddeti geceleyin bu panelin net algılanmasına veya göz yorgunluğuna sebebiyet vermeyecek şekilde ayarlanmasını belirleyecektir.Yine bu panelde yer alan iki boyutlu tanımlayıcı grafiklerin kullanıcıyı max. verimle kullanıma yönlendirecek düzeyde olmasına etkileri gibi.Ergonomi içerisinde ele alınabilecek bir diğer alt başlıkta "Tasarım İletişimi" dir.Bu ve buna benzer alt başlıkları ileriki yazılarımda açıklamaya çalışacağım. B-ESTETİK: Endüstri Ürünleri Tasarımcısı ürünün varolma sebebini oluşturan içindeki makinayı hayata geçirirken bu ürünü satış ve daha başka sebeblerden dolayı estetik kılmak durumundadır.Estetik kelimesini "Güzel","Heyecan verici", "Keyif verici" "Dekoratif" gibi birçok kavram içerisinde ele almak mümkündür.Ama ürünler güzel olmalıdır demeyi yeterli buluyorum.Ürünlere yönelim psikolojilerimize şöyle bir gözgezdirdiğimizde şuna ulaşmak mümkündürki gözümüze hoş gözükmeyen hiçbir şey hayatımızda yer bulamamaktadır. Tabi buradaki güzelliğin kişiye göre değişen görece bir tarafı vardır.O'da seçimlerin yapılmasına etkindir .Tasarımcının işi bu noktadada gerçekten çok zordur.Çünkü amaçladığı mutlak doğru, rölativ bir estetik düşüncesini çoğunluğun kabul edeceği bir estetik görüntüsüne ulaştırmaktır.Çok yorucu bir süreç… Endüstri için tasarım süreci içerisinde yer alan estetik problemlerin çözümü renk,doku ve görsel denge ilkelerini bünyesinde barındırmaktadır. Estetik ve ergonominin dışında tasarım süreçleri -Talebin içeriği -Pazarlama stratejileri -Reklam ve iletişim -Üretim kriterleri -Malzeme kriterleri Gibi başka kriterleride göz önünde bulundurur.Endüstri ürünleri tasarım lisans eğitimi 4 yıl süren uzun bir çalışmayı tanımlar .Bu anlamda yukarıda belirttiğim ergonomi ve estetik kavramalarıyla, endüstri ürünleri tasarım süreçleri hakkında sadece temel bir bilgi sahibi olabiliriz.Ama bundan sonraki yazılarımıza bir temel teşkil edeceğini umuyorum. Güzel günler dilerim Ramazan Murat Erkan Endüstri Ürünleri tasarımcısı Ramazan.Murat@Vestel.com.tr Vestel Elektronik AR-GE Mechanical design dept. VID-GROUP